Cách đây vài tháng, khi giá cà phê trong nước vẫn duy trì ở vùng cao, Trần Gia từng đặt ra một câu hỏi:
Khi nào giá cà phê trong nước có thể trở lại 80.000 đồng/kg?
Ở thời điểm đó, 80.000 đồng/kg là một mục tiêu tương đối xa và cần khá nhiều điều kiện để xảy ra.
Nhưng đến cuối tháng 9/2026, bức tranh thị trường đã thay đổi đáng kể.
Ngày 23/09, giá cà phê nhân xô tại Tây Nguyên đã lùi về quanh 91.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với những vùng giá trên 100.000 đồng/kg trước đó.
Trên thị trường thế giới, Robusta London kỳ hạn tháng 11/2026 đóng cửa quanh vùng hỗ trợ 3.250 USD/tấn, và đã rơi xuống vùng thấp nhất khoảng ba tháng.
Như vậy, câu hỏi hiện tại không còn là:
“Giá cà phê có thể giảm hay không?”
Mà là:
“Những điều kiện nào cần xuất hiện để thị trường đi nốt quãng đường xuống 80.000 đồng/kg?”
Mục lục
Nhìn lại diễn biến của Robusta trong vài tuần gần đây, cấu trúc thị trường đã thay đổi đáng kể.
Sau khi nhiều lần thất bại tại vùng 3.600 USD/tấn, Robusta liên tục đánh mất các vùng hỗ trợ quan trọng.
3.500 bị xuyên thủng.
3.420 không giữ được.
3.350 cũng đã bị phá vỡ.
Điều này cho thấy các nhịp hồi hiện tại chưa đủ sức thay đổi cấu trúc giảm.
Nếu giá tiếp tục duy trì dưới 3.250, thị trường có thể nhanh chóng mở rộng xu hướng giảm xuống những vùng giá thấp hơn.
Vì vậy, xét riêng về kỹ thuật, khả năng Robusta tiếp tục điều chỉnh hiện lớn hơn đáng kể so với thời điểm chúng tôi đưa ra mục tiêu 80.000 đồng/kg cách đây vài tháng.
Đây có thể là biến số quan trọng nhất đối với giá cà phê nội địa trong những tháng tới.
Theo báo cáo Coffee Annual của USDA, sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ 2026/27 được dự báo đạt khoảng 32,5 triệu bao, tăng so với mức 31,7 triệu bao của niên vụ 2025/26.
Trong đó, riêng Robusta được dự báo khoảng 31,4 triệu bao.
Diện tích cho thu hoạch cũng được dự báo tăng lên khoảng 644.000 ha, trong bối cảnh nhiều diện tích tái canh giai đoạn trước bắt đầu bước vào giai đoạn cho năng suất ổn định.
Điều này rất quan trọng.
Trong phần lớn năm 2024–2025, một trong những yếu tố giúp giá Robusta duy trì ở mặt bằng rất cao là tình trạng nguồn cung vật chất tương đối hạn chế.
Nhưng nếu vụ 2026/27 của Việt Nam đạt sản lượng tốt, trạng thái thị trường sẽ khác.
Từ cuối tháng 10 và đặc biệt trong tháng 11–12, lượng cà phê mới bắt đầu đi vào hệ thống thu mua.
Nguồn hàng từ nông dân → đại lý → doanh nghiệp → xuất khẩu sẽ tăng dần.
Khi nguồn cung vật chất tăng đúng thời điểm giá London đang suy yếu, áp lực lên giá nội địa có thể mạnh hơn đáng kể so với giai đoạn trước thu hoạch.
Một thay đổi lớn khác nằm ở Brazil.
Thị trường cà phê trong vài năm vừa qua được hỗ trợ mạnh bởi những lo ngại liên tục về sản lượng Brazil.
Nhưng bước sang chu kỳ 2026/27, kỳ vọng nguồn cung đã thay đổi.
Các dự báo trước đó đã chỉ ra khả năng sản lượng Brazil phục hồi mạnh, trong khi lượng cà phê từ vụ thu hoạch mới đang dần đi vào chuỗi xuất khẩu.
Dữ liệu thương mại trong tháng 9 cũng cho thấy xuất khẩu cà phê xanh Brazil tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước sau một vụ thu hoạch lớn.
Đặc biệt, Reuters ngày 11/09 cho biết các nhà kinh doanh lớn đang chuẩn bị đưa lượng đáng kể Arabica Brazil vào hệ thống kho ICE.
Khoảng 62.000 bao Brazil đã tới kho để chờ kiểm định, trong khi một số doanh nghiệp lớn được cho là đang chuẩn bị lượng hàng lên tới hàng trăm nghìn bao cho quá trình chứng nhận trong những tháng tới.
Điều đó chưa đồng nghĩa toàn bộ số hàng này chắc chắn sẽ trở thành tồn kho đạt chuẩn ICE.
Nhưng nó cho thấy một thay đổi rất quan trọng:
Giá cao đang kích thích nguồn cung quay trở lại thị trường.
Đây chính là cơ chế tự điều chỉnh thường thấy của thị trường hàng hóa.
Không nên chỉ nhìn vào các yếu tố giảm giá.
Một trong những nguyên nhân khiến cà phê chưa thể giảm quá nhanh chính là tồn kho đạt chuẩn ICE vẫn ở mức thấp.
Reuters ghi nhận tồn kho Arabica đạt chuẩn ICE gần đây chỉ quanh 220.000 bao, vùng thấp nhất trong khoảng 26 năm.
Điều này giải thích vì sao dù triển vọng nguồn cung 2026/27 tốt lên, thị trường vẫn có thể xuất hiện những nhịp tăng mạnh khi có thông tin bất lợi về thời tiết hoặc logistics.
Nói cách khác:
Nguồn cung tương lai đang tốt lên, nhưng lượng hàng sẵn có ngay lập tức vẫn chưa thực sự dư thừa.
Đây là lý do chúng tôi không cho rằng giá sẽ đi thẳng xuống 80.000 đồng/kg.
Quá trình này nhiều khả năng sẽ đi kèm những nhịp hồi mạnh.
Dữ liệu COT của Arabica cũng đang cho thấy sự thay đổi đáng kể trong dòng tiền đầu cơ.
Tính đến ngày 15/09, Managed Money còn mua ròng khoảng 20.661 hợp đồng, giảm 1.448 hợp đồng so với tuần trước.
Nếu sử dụng cách tính Large Speculators mà chúng tôi vẫn theo dõi, vị thế mua ròng giảm từ 18.001 hợp đồng ngày 08/09 xuống còn 15.470 hợp đồng ngày 15/09.
Tổng vị thế mở cũng giảm từ 152.136 xuống 150.458 hợp đồng.
Điểm cần quan tâm không phải chỉ nằm ở một con số COT riêng lẻ.
Điều quan trọng là thị trường không còn nhận được lực đẩy đầu cơ mạnh như giai đoạn giá liên tục lập đỉnh.
Nếu nguồn cung tiếp tục cải thiện trong khi các quỹ tiếp tục giảm vị thế mua, thị trường sẽ mất thêm một lớp hỗ trợ quan trọng.
Đây mới là câu hỏi thực tế nhất.
Giá cà phê nội địa không thể quy đổi máy móc từ giá London bởi còn phụ thuộc vào:
Nhưng với giá nội địa hiện quanh 91.000 đồng/kg và London khoảng 3.250 USD/tấn, để giá trong nước về vùng 80.000 đồng/kg, thị trường cần giảm thêm khoảng 12% từ mặt bằng hiện tại nếu các yếu tố khác tương đối ổn định.
Nếu áp mức giảm tương tự lên Robusta London, giá sẽ tương ứng với vùng khoảng 2.860 USD/tấn.
Đây không phải phép quy đổi chính xác giữa London và giá nội địa, mà chỉ là vùng tham chiếu để hình dung quy mô của nhịp giảm cần thiết.
Vì vậy, Trần Gia cho rằng:
Muốn 80.000 đồng/kg thực sự trở thành mục tiêu có xác suất cao, Robusta cần tiếp tục phá các hỗ trợ phía dưới và tiến dần về dưới vùng 3.000 USD/tấn, thậm chí thấp hơn trong trường hợp basis nội địa vẫn duy trì cao.
Theo Trần Gia, một mình yếu tố kỹ thuật là chưa đủ.
Mục tiêu 80.000 đồng/kg sẽ trở nên thực tế hơn nếu nhiều yếu tố cùng xuất hiện:
Thứ nhất, Robusta London mất 3.150 và tiếp tục hướng về dưới vùng 3.000 USD/tấn.
Thứ hai, vụ thu hoạch Việt Nam 2026/27 diễn ra thuận lợi và sản lượng thực tế xác nhận ở mức cao.
Thứ ba, lượng hàng mới được bán ra mạnh trong tháng 11–12, khiến nguồn cung nội địa chuyển từ trạng thái khan hàng cuối vụ sang trạng thái dồi dào.
Thứ tư, nguồn cung Brazil tiếp tục được giải phóng ra thị trường quốc tế.
Thứ năm, tồn kho ICE bắt đầu phục hồi rõ rệt.
Thứ sáu, các quỹ tiếp tục giảm vị thế mua hoặc chuyển sang xây dựng vị thế bán lớn hơn.
Nếu những yếu tố trên cùng xuất hiện, thị trường sẽ hình thành một cấu trúc hoàn toàn khác so với giai đoạn tăng giá 2024–2025.
Khi đó, 80.000 đồng/kg không còn là một con số quá xa.
Thị trường cà phê vẫn còn những biến số có thể phá vỡ kịch bản giảm.
Quan trọng nhất là thời tiết Brazil và Việt Nam.
Chỉ cần xuất hiện vấn đề nghiêm trọng trong giai đoạn ra hoa và phát triển vụ mới của Brazil, kỳ vọng nguồn cung 2027 có thể thay đổi rất nhanh.
Tương tự, nếu thời tiết tại Tây Nguyên ảnh hưởng đến thu hoạch, áp lực nguồn cung có thể thấp hơn dự kiến.
Ngoài ra, tồn kho ICE hiện vẫn thấp, vì vậy thị trường vẫn nhạy cảm với các cú sốc nguồn cung.
Một thị trường đang trong xu hướng giảm không có nghĩa là giá sẽ giảm liên tục mỗi ngày.
Những nhịp hồi 100–200 USD/tấn hoàn toàn có thể xuất hiện trong một xu hướng giảm lớn.
Quan điểm trung và dài hạn của Trần Gia chưa thay đổi:
80.000 đồng/kg vẫn là vùng giá mục tiêu của chu kỳ giảm hiện tại.
Điểm khác so với vài tháng trước là các điều kiện để hình thành kịch bản này đang dần rõ hơn.
Robusta đã rời xa vùng đỉnh.
Các hỗ trợ quan trọng liên tục bị xuyên thủng.
Brazil bước vào giai đoạn nguồn cung tốt hơn.
Việt Nam đang tiến sát vụ thu hoạch 2026/27 với USDA dự báo sản lượng khoảng 32,5 triệu bao.
Dòng tiền đầu cơ không còn mạnh như trước.
Và quan trọng nhất, thị trường đang dần chuyển từ câu chuyện “thiếu hàng” sang câu chuyện “nguồn cung phục hồi”.
Nhưng từ hơn 91.000 đồng/kg hiện tại xuống 80.000 đồng/kg vẫn còn một khoảng cách đáng kể.
Vì vậy, thay vì đặt cược toàn bộ vào một con số, doanh nghiệp, đại lý và nhà vườn nên theo dõi ba mốc: 90.000 → 85.000 → 80.000 đồng/kg
Trong đó, việc giá phá được 90.000 đồng/kg trong giai đoạn chính vụ sẽ là tín hiệu quan trọng để đánh giá liệu mục tiêu 80.000 có thực sự bước từ một kịch bản dự báo sang một kịch bản có xác suất cao hơn hay không.
